Odruchy pierwotne

Odruchy pierwotne
Symptomy przetrwałych odruchów tonicznych są oznaką niepełnej integracji sensorycznej.

Toniczny Odruch Błędnikowy (TOB)
Wywoływany jest przez zmianę położenia głowy w przestrzeni. TOB w zgięciu wywołany jest przez ruch głowy do przodu, a TOB w wyproście przy odchyleniu głowy do tyłu.
Pojawia się:

  • TOB w zgięciu – 12 tydzień życia płodowego, integruje między 3-4 m.ż.,
  • TOB w wyproście – podczas porodu, integruje stopniowo od 7 tyg. do końca 3 r.ż..

Jeśli pozostanie niewygaszony, wówczas dziecko może mieć:

  • nieprawidłową postawę ciała (garbienie się lub tendencja do chodzenia na palcach),
  • obniżone lub zwiększone napięcie mięśniowe,
  • zaburzenia równowagi,
  • chorobę lokomocyjną,
  • niechęć do ćwiczeń sportowych,
  • problemy z percepcją wzrokową (mylenie liter podobnych, np. p/b, b/d),
  • problemy z oceną przestrzeni,
  • niskie umiejętności tworzenia sekwencji,
  • niskie zdolności organizacyjne,
  • upośledzone poczucie czasu,
  • zaburzenia mowy,
  • szybką męczliwość w pozycji stojącej,
  • szybką męczliwość w pozycji z rękoma uniesionymi do góry,
  • szybkie męczenie się podczas chodzenia po nierównym podłożu,
  • lęk wysokości,
  • utrudnioną kontrolę głowy,
  • trudności z postrzeganiem wzrokowym.

Asymetryczny Toniczny Odruch Szyi (ATOS)
Odruch ten wywoływany jest spontanicznym i pasywnym obrotem głowy w bok – następuje wówczas wyprost kończyn tej strony ciała, w którą odwrócona jest głowa dziecka i jednoczesne zgięcie kończyn przeciwnej strony ciała. Pojawia się w 18 tygodniu życia płodowego, integruje – do 4-6 m.ż..
Jeśli pozostanie niewygaszony, wówczas dziecko może mieć:

  • zachwiania równowagi przy ruchach głowy w którąkolwiek ze stron,
  • ruchy jednostronne zamiast naprzemiennych (np. w czasie chodzenia, skakania itd.),
  • trudności z przekraczaniem linii środkowej ciała,
  • słabo rozwinięte ruchy wodzenia wzrokiem,
  • nieustalona lateralizacja,
  • brzydkie i wolne pismo,
  • nieprawidłowy chwyt narzędzia pisarskiego,
  • trudności z opanowaniem ortografii i gramatyki,
  • trudności z wyrażaniem myśli pisemnie,
  • trudności z percepcją wzrokową, szczególnie symetrycznych przedstawień kształtów.

Symetryczny Toniczny Odruch Szyi (STOS)
Jest odruchem pomostowym pomiędzy odruchami pierwotnymi i posturalnym. Odruch ten aktywizowany jest w 2 pozycjach:

  • w reakcji na zgięcie głowy – zginają się ręce a prostują nogi,
  • w reakcji na wyprost głowy – prostują się ręce a zginają nogi.

Jeśli pozostanie niewygaszony, wówczas dziecko może mieć:

    • nieprawidłową postawę, pochylona sylwetka podczas chodzenia, tzw. małpi chód,
    • tendencję do garbienia się podczas siedzenia w ławce,
    • podczas siedzenia nogi ułożone w kształcie litery „W”,
    • zaburzoną koordynację ręce – oczy,
    • syndrom niezdarnego dziecka,
    • niechlujnie jeść,
    • trudności z widzeniem obuocznym,
    • wolno przepisywać, szczególnie z tablicy,
    • trudności z nauką pływania, szczególnie na brzuchu,
    • trudności w grze w piłkę,
    • zaburzenia równowagi

Objawy zauważane przez rodziców i nauczycieli

  • nadaktywność ruchowa (hiperaktywność)
  • zbyt mała aktywność ruchowa (hipoaktywność)
  • problemy z koncentracją uwagi,
  • nadpobudliwość emocjonalna,
  • obniżony poziom koordynacji wzrokowo-ruchowej
  • zaburzenia planowania motorycznego (praksji)
  • trudności w wykonywaniu zadań ruchowych na polecenia słowne
  • zaburzenia poczucia kierunku
  • słaba organizacja zachowania
  • zaburzenia mowy
  • trudności w obcowaniu z innymi dziećmi
  • problemy z czytaniem, pisaniem
  • niska samoocena

Objawy dysfunkcji

Nie u wszystkich dzieci przyczyną problemów w nauce, rozwoju lub zachowania jest zaburzona integracja sensoryczna. Są jednak wyraźne czynniki wskazujące na dysfunkcje integracji sensorycznej. Poniżej przedstawione są najważniejsze z nich:

1. Nadmierna wrażliwość na bodźce dotykowe, wzrokowe, słuchowe oraz ruch. Nadwrażliwość może się objawiać takimi zaburzeniami zachowania jak: rozdrażnienie, wycofywanie się w wyniku dotknięcia, unikanie określonych rodzajów ubrań lub jedzenia, rozpraszalność lub lęk podczas zwykłych zabaw ruchowych np. na placu zabaw.

2. Zbyt mała wrażliwość/reaktywność na stymulację sensoryczną. W przeciwieństwie do dziecka z nadwrażliwością, dziecko ze zbyt słabą reaktywnością może poszukiwać intensywnych wrażeń sensorycznych takich jak celowe uderzanie ciałem o przedmioty lub intensywne kręcenie się wokół własnej osi. Dziecko może ignorować ból czy być nieświadome zmian pozycji ciała. Zachowania niektórych dzieci zmieniają się drastycznie od nadwrażliwości do zbyt słabej reaktywności /podwrażliwości/.

3. Zbyt wysoki lub niski poziom aktywności ruchowej. Dziecko może być ciągle w ruchu lub wolno się uaktywniać i męczyć się szybko. U niektórych dzieci poziom aktywności może się zmieniać od jednego ekstremum do drugiego.

4.Trudności z koncentracją, impulsywność.

5.Problemy z koordynacją. Problemy te mogą dotyczyć umiejętności z zakresu dużej lub małej motoryki. Niektóre dzieci będą miały słabą równowagę, inne natomiast będą miały olbrzymie trudności z nauczeniem się nowej czynności wymagającej koordynacji ruchowej.

6.Opóźnienie rozwoju mowy, rozwoju ruchowego oraz trudności w nauce. Objawy te mogą być widoczne w wieku przedszkolnym razem z innymi objawami dysfunkcji integracji sensorycznej. U niektórych dzieci w wieku szkolnym mogą występować problemy w nauce mimo normalnego poziomu inteligencji.

7.Słaba organizacja zachowania. Dziecko może być impulsywne lub może łatwo się rozpraszać i okazywać brak planowania przed wykonaniem jakiegoś zadania. Niektóre dzieci mogą mieć problemy z przystosowaniem się do nowej sytuacji. Inne mogą reagować agresywnie, wycofywać się lub być sfrustrowane kiedy poniosą porażkę.

8. Niskie poczucie własnej wartości. Czasami dziecko, które ma wspomniane problemy nie czuje się dobrze. Mądre dziecko z tymi problemami może wiedzieć, że niektóre rzeczy jest mu trudniej wykonać niż innym dzieciom, ale może nie wiedzieć dlaczego. Takie dziecko może być odbierane jako leniwe, znudzone, bez motywacji. Niektóre dzieci same znajdują sposoby na uniknięcie trudnych i krępujących/kłopotliwych zadań. W takiej sytuacji dziecko może być odbierane jako uparte i sprawiające kłopoty. Nie znając przyczyny takiego zachowania rodzice i dzieci mogą się obwiniać. Sytuacja taka sprzyja rozwojowi napięcia w rodzinie, niskiemu poczuciu wartości oraz poczuciu bezsilności. Dziecko z zaburzeniami integracji sensorycznej prezentuje więcej niż jedno z powyższych objawów. Jeśli podejrzewacie Państwo, że wasze dziecko pasuje do tego obrazu, to powinno ono być poddane badaniu przez wykwalifikowanego terapeutę integracji sensorycznej.

Piłka zamiast krzesła?

Czy Twoje dziecko potrzebuje być ciągle w ruchu? Wysiedzenie przy stoliku sprawia mu trudność? Wierci się na krzesełku, rozgląda dokoła i odbiega co chwilę? Terapeuta integracji sensorycznej powiedział Ci, że Twoje dziecko jest podwrażliwe (inaczej niedowrażliwe) na ruch?

Zastanawiałeś się jak temu zaradzić? Jak zaspokoić jego potrzebę ruchu i jednocześnie pomóc mu skoncentrować się na wykonywanym zadaniu? Jednym ze sposobów proponowanych w integracji sensorycznej jest posadzenie dziecka zamiast na stołku na piłce! Aby sprawdzić jej pozytywny wpływ na postawę i samopoczucie – zacznij od siebie.

Nadmuchaj ją tak aby siedząc na niej Twoje stopy dotykały podłogi, kolana były zgięte a uda tworzyły z podudziami kąt nieco większy od prostego. Czujesz już jak Twoje plecy się prostują? Natychmiast przyjąłeś prawidłową pozycję nawet o tym nie myśląc.

Teraz delikatnie się poruszaj, wychylaj do przodu i do tyłu, na boki, możesz krążyć biodrami a nawet trochę podskakiwać. Jak widzisz wcale nie wymaga to wielkiego wysiłku, ruch nie jest duży a siedzenie na piłce bezpieczne i całkiem przyjemne.

Zaproponuj teraz dziecku, niech sprawdzi samo jej właściwości, poturla ją, pobuja się na niej, podskakuje. Bądź wtedy przy nim, bo pierwsze próby mogą skończyć się na podłodze, dziecko musi się samo przekonać na ile może czuć się na piłce swobodnie.

Zacznijcie od siedzenia na piłce podczas oglądania bajki, korzystania z komputera albo podczas wspólnej rozmowy. Jeśli Twoje dziecko zaakceptuje piłkę (albo wręcz pokocha siedzenie na niej) możecie spróbować przystawiać ją do stolika. Dziecko będzie mogło bez odbiegania od niego robić sobie przerwy, jego mięśnie będą harmonijnie pracowały zapewniając mu prawidłową pozycję, a przy tym dostarczy sobie dawkę ruchu tak mu potrzebną i wcale nie odbędzie się to kosztem uwagi. Wybierz rozmiar piłki (rozmiary podane są według wzrostu) a nawet kształt (nie wszystkie są okrągłe) nadmuchaj powietrzem i dopasuj do swojego dziecka. Tak aby jego stopy dobrze stały na podłożu.

Uczenie się „w ruchu”, jedna z zasad stosowanych w terapii SI, daje wiele korzyści dziecku, a rodzicom zmniejsza potrzebę ciągłego powtarzania „siedź prosto”, „nie bujaj się na krzesełku”, „rób wreszcie to zadanie”. Przekonasz się sam, że dziecku będzie łatwiej skoncentrować się na wykonywanym zadaniu jeśli tylko stworzysz mu ku temu nowe możliwości.

Nie rezygnuj z krzesełka, stosuj je zamiennie z piłką, sprawdź na czym chętniej będzie siedziało Twoje dziecko. Może wykorzystacie piłkę do siedzenia przy komputerze lub zwyczajnie jako element Waszej wspólnej zabawy bądź ćwiczeń, zarówno w domu jak i w ogrodzie. Powietrze z piłki można spuścić i zabrać ją ze sobą na wakacje lub rodzinny wyjazd.

Apel Twego dziecka

1. Nie psuj mnie, dając mi wszystko, o co Cię proszę. Niektórymi prośbami jedynie wystawiam Cię na próbę.

2. Nie obawiaj się postępować wobec mnie twardo i zdecydowanie. Ja to wolę, bo to daje mi poczucie bezpieczeństwa.

3. Nie pozwól mi ukształtować złych nawyków. Ufam, że Ty mi pomożesz wykryć je w zarodku.

4. Nie rób tak, abym czuł się mniejszym niż jestem. To jedynie sprawia, że postępuję głupio, aby wydawać się dużym.

5. Nie karć mnie w obecności innych. Najbardziej mi pomaga, gdy mówisz do mnie spokojnie i dyskretnie.

6. Nie ochraniaj mnie przed konsekwencjami. Potrzebne mi są również doświadczenia bolesne.

7. Nie rób tak, abym swoje pomyłki uważał za grzechy. To zaburza moje odczucie wartości.

8. Nie przejmuj się zbytnio, gdy mówię: „Ja Cię nienawidzę”. To nie Ciebie nienawidzę, ale Twojej władzy, która mnie niszczy.

9. Nie przejmuj się zbytnio moimi małymi dolegliwościami. One jednak przyciągają Twoją uwagę, której potrzebuję.

10. Nie gderaj. Jeżeli będziesz tak robił, to będę się bronił przez udawanie głuchego.

11. Nie dawaj mi pochopnych obietnic, bo czuję się bardzo zawiedziony, gdy ich później nie dotrzymujesz.

12. Nie zapominaj, że nie potrafię wyrazić siebie tak dobrze, jak bym chciał. Dlatego też niekiedy mijam się z prawdą.

13. Nie przesadzaj co do mojej uczciwości. To mnie krepuje i doprowadza do kłamania.

14. Nie zmieniaj swych zasad postępowania ze względu na układy. To wywołuje u mnie zamęt i utratę wiary w Ciebie.

15. Nie zbywaj mnie, gdy stawiam Ci pytania. W przeciwnym wypadku zobaczysz, że przestanę Cię pytać, a informacji poszukam gdzie indziej.

16. Nie mów mi, że mój strach i obawy są głupie. One są bardzo realne.

17. Nigdy nawet nie sugeruj, że Ty jesteś doskonały i nieomylny. Przeżywam bowiem zbyt wielki wstrząs, gdy widzę, że nie jesteś taki.

18. Nigdy nawet nie myśl, że usprawiedliwianie się przede mną jest poniżej Twojej godności. Uczciwe usprawiedliwianie się wzbudza we mnie nadzwyczajną serdeczność ku Tobie.

19. Nie zapominaj, że lubię eksperymentować. Nie zabraniaj mi eksperymentować, gdyż bez tego nie mogę się rozwijać.

20. Nie zapominaj, jak szybko rosnę. Jest Ci zapewne trudno dotrzymać mi kroku, ale – proszę Cię – postaraj się.

Wskazówki dla rodziców dzieci nadpobudliwych

  • stosowanie diety sensorycznej polegającej na ograniczeniu bodźców dezorganizujących zachowanie i funkcjonowanie (radio, duża ilość osób, szum i hałas itp.),
  • stosowanie odpowiedniej diety pokarmowej (szczególnie w przypadku alergii, która nasila objawy pobudzenia), maksymalne ograniczenie cukrów, barwników i konserwantów,
  • dostarczanie dużej ilości wrażeń proprioceptywnych (związanych z czuciem głębokim): masaż uciskowy, kompresję stawów, zbieganie z górki, wspinanie się i inne aktywności ruchowe,
  • prowadzić usystematyzowany, przewidywalny plan dnia, tygodnia
  • uprzedzać i informować o zmianach i nowościach,
  • sport,
  • podawać krótkie, jasne polecenia,
  • pozwolić na poruszanie się w trakcie wykonywania zajęć,
  • bezpośrednio nagradzać,
  • wprowadzać tzw. „lekcje ciszy” (przedłużanie czasu pozostawania w bezruchu, ciszy),
  • stosowanie zapachów uspakajających: lawenda, cytryna, wanilia,
  • uczyć dziecko zapisywania tego co ma zrobić (np. słowa pobudzające pamięć),
  • przy niespokojnym śnie zastosować ciężką kołdrę,
  • przebywać i pracować w naturalnym świetle,
  • obserwować, które bodźce źle wpływają na funkcjonowanie dziecka i dążyć do wyeliminowania ich,
  • uświadomić dziecko, które bodźce wpływają dezorganizująco na jego zachowanie,
  • zachęcać dziecko do kontrolowania poziomu pobudzenia (wolniejsze tempo wykonywania czynności, ciche przemieszczanie się itp.)

Porady

Mózg dziecka zaczyna wykształcać się już w 6 tygodniu życia płodowego i najbardziej intensywnie rozwija się do 5 urodzin malucha. Jest wtedy bardzo chłonny, a nauka nie kosztuje malucha wiele wysiłku. Dziecko zdobywa wiedzę bardzo naturalnie jest bardzo ciekawe świata, dociekliwe i zaangażowane. Warto więc dobrze wykorzystać ten czas i każdego dnia podczas zabawy, wypraw do parku czy wizyty u babci pokazywać mu i tłumaczyć, jak wiele ciekawych rzeczy dzieje się wokół nas.
Twoje dziecko łatwo zdobywa nowe umiejętności. Pamiętaj wspieraj go w jego rozwoju!

  • Często z nim rozmawiaj.
  • Powtarzaj, utrwalaj nowozdobyte przez dziecko wiadomości przy każdej okazji.
  • Nie wyręczaj dziecka! Pozwól aby proste czynności wykonywało samodzielnie nawet jeżeli musisz poświęcić więcej czasu i uzbroić się w cierpliwość.
  • Pozwól, aby samo ubierało się, myło zęby sprzątało zabawki itp.

Twój zapał i dobre nastawienie będzie dla pociechy najlepszą zachętą do odkrywania nowych rzeczy i nabywania nowych umiejętności.

Rozwój mowy

Okres przygotowawczy
Okres ten obejmuje życie płodowe, w tym czasie bowiem u mającego przyjść na świat dziecka wykształcają się narządy mowne i rozpoczyna się już ich funkcjonowanie. Ten okres jest ogromnie ważny dla prawidłowej wymowy dziecka, a później dorosłego człowieka. Już w tym czasie bowiem mogą wystąpić zaburzenia związane z kształtowaniem się narządów, rozwojem funkcji oraz rozwojem zmysłów.
Okres melodii
Okres ten obejmuje czas od urodzenia dziecka do pierwszego roku życia. Już pierwszy „krzyk”, z którym dziecko przychodzi na świat daje ogromne możliwości diagnostyczne odnośnie ogólnego rozwoju dziecka. Krzyk jest w tym czasie formą komunikacji dziecka z otoczeniem, jest także ćwiczeniem narządu oddechowego. Około 2-3 miesiąca pojawia się u niemowlęcia głużenie będące nieświadomym jeszcze treningiem aparatu artykulacyjnego. W drugim półroczu życia dziecka pojawia się gaworzenie . Jest to czynność zamierzona polegająca na powtarzaniu i naśladowaniu dźwięków mowy wydawanych przez siebie i otoczenie. W toku postępującego rozwoju dziecko zaczyna kojarzyć obraz otaczających je przedmiotów z ich dźwiękowymi odpowiednikami .Pod koniec pierwszego roku życia dziecko wykonuje proste polecenia i pojawiają się pierwsze wyrazy takie jak: [mama], [tata], [baba] itp.

Okres wyrazu
Okres ten obejmuje drugi rok życia dziecka. Używa ono już wielu samogłosek, wymawia znaczną ilość spółgłosek, np. [p, b, m, t, d, n, ś], czasem również [ć]. Trudniejsze spółgłoski zastępuje innymi. W tym okresie charakterystyczna jest realizacja pierwszej sylaby lub końcówki wyrazu.
W miarę rozwoju sprawności aparatu artykulacyjnego dziecko coraz precyzyjniej wymawia nowe słowa pojawiające się w różnych sytuacjach życiowych. Najważniejsze osiągnięcia tego okresu to: rozszerzenie zakresu rozumianych słów i wypowiedzi, wzbogacenie słownika, opanowywanie struktury gramatycznej, doskonalenie wymowy.

Okres zdania
Okres ten obejmuje drugi i trzeci rok życia dziecka. W tym czasie wyłaniają się poszczególne kategorie gramatyczne, ustala się system fonologiczny, powiększa się słownik dziecka. Dziecko dwu i półletnie wymawia już samogłoski z wyjątkiem nosowych oraz spółgłoski: wargowe: [p,b,m]; zmiękczone :[p’, b’, m’] ;wargowo-zębowe: [v, v’, f, f’] ;środkowo-językowe:[ś, ć, ź, ń, i, k’, g’] ; tylnojęzykowe: [k, g, x]; przednio-językowo-zębowe: [t, d, n], ; przednio-językowo-dziąsłowe:[l]. Pod koniec okresu zdania mogą pojawić się głoski: [s, z, c, ?], a także [ š, ž, č, ?].

Okres swoistej mowy dziecięcej
Okres ten obejmuje czas od trzeciego roku życia dziecka dopiątego. Dziecko posługuje się już rozbudowanymi zdaniami choć układ zasad ich budowania nie jest jeszcze w pełni utrwalony.
W wypowiadanych przez dziecko wyrazach pojawiają się przestawienia głosek
i sylab, charakterystyczne dla tego okresu jest tworzenie przez dziecko swoistych tworów językowych, powstają one np. z połączenia dwóch wyrazów. („pomasłować”).Dziecko trzyletnie dużo głosek potrafi już wymawiać poprawnie w izolacji, jednak w mowie spontanicznej są one jeszcze zamieniane. Wymowę dziecka w tym wieku cechuje zmiękczanie głosek. Głoski [s, z, c, dz];[ š, ž, č, dž] często są wymawiane jako [ś, ź, ć,  dź], a głoska [r] może być wymawiana jako [j]
Należałoby wspomnieć, że po okresie swoistej mowy dziecięcej około szóstego siódmego roku życia dziecka pojawia się już mowa spontaniczna. W wymowie dziecka czteroletniego może pojawić się już głoska [r] choć jej brak nie powinien jeszcze niepokoić. Jednak gdy zamiast tej głoski pojawia się [j] należy zasięgnąć porady specjalisty. Głoski [s, z, c, ? ], nie powinny już w tym wieku być zmiękczane, natomiast głoski: [š ž, č, dž] , dziecko może jeszcze wymawiać jako [s ,z, c, dz]. Głoski przednio-językowo-dziąsłowe zaczynają się ustalać dopiero w wieku pięciu lat, choć ich prawidłowe brzmienie nie jest w tym czasie jeszcze wymagane. Mowa sześciolatka powinna być już opanowana pod względem dźwiękowym.
Rozwój mowy dziecka postępuje równolegle z rozwojem fizycznym
i umysłowym. Wiele zależy od indywidualnych predyspozycji, ale nie mniej ważne jest także środowisko w którym dziecko dorasta. Rodzice są pierwszymi nauczycielami mowy. Poprzez dostarczanie odpowiednich bodźców stymulują rozwój mowy swoich dzieci. To oni także, zazwyczaj jako pierwsi zauważają nieprawidłowości w wymowie dziecka, co z kolei przyczynia się do wczesnego korygowania wad i zaburzeń mowy dającego najszybsze i najtrwalsze efekty.

Objaśnienie znaków transkrypcji fonetycznej:
-[ š, ž, č, ?]=(sz, ż, cz, dż);
-[ś, ź, ć,  ??]= (ś, ź, ć, dź)
-[s, z, c, ?]=(s, z, c, dz)
-[v]=(w);
-[ i?]=(j),
-[l’ p’, b’, m’ k’, g’ v’, f’]=(li, pi, mi, ki, gi, wi, fi)
Opracowano na podstawie:
E. M. Minczakiewicz, Mowa-Rozwój- Zaburzenia- Terapia, Kraków 1997, Wydawnictwo Naukowe WSP,E. Stecko, Zaburzenia mowy dzieci- wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Warszawa 2002, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego,
G. Demel, Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola, Warszawa 2007, Wydawnictwo WSiP.

Mały Geniusz

„Mały Geniusz”

Każdy człowiek ma w sobie pewien potencjał, coś wyjątkowego, co warto pielęgnować i rozwijać. Wiek dziecięcy ułatwia poznawanie świata, przekraczanie pewnych granic, które napotyka umysł osoby dorosłej. To właśnie w dzieciństwie wyrabiamy w sobie ciekawość świata, poczucie własnej wartości i świadomość, że umiemy radzić sobie z wyzwaniami. W czasie zajęć łączących w sobie elementy biblioterapii, artterapii i pedagogiki zabawy dzieci uczą się kreatywnego rozwiązywania różnych problemów, łamigłówek, sprawiedliwie i mądrze oceniać różne sytuację, tworzyć plany działań, ćwiczyć pamięć i koncentrację uwagi. Są to zajęcia grupowe rozwijające wyobraźnię, koncentrację uwagi i pamięć. Zapraszamy wszystkich lubiących lub chcących twórczo spędzać czas.

Trening umiejętności społecznych

Trening umiejętności społecznych

Człowiek, choć czasem potrzebuję odrobiny samotności żyję w społeczeństwie i musi umieć się w nim znaleźć. Nie zawsze jest to proste. Zajęcia proponowane przez nas mają na celu wypracowanie podstawowych umiejętności prospołecznych, niezbędnych do funkcjonowania w społeczeństwie bez zatracania swojej indywidualności. Trening przewiduje naukę podstawowych umiejętności w zakresie:

  • rozróżniania i nazywania emocji,
  • oswajania złości,
  • panowania nad smutkiem,
  • obchodzenia się ze strachem,
  • słuchania,
  • pytania,
  • odmawiania,
  • negocjowania,
  • zawierania znajomości,
  • inicjowania rozmowy,
  • reagowania na krytykę,
  • współdziałania w grupie i współzawodnictwa.

Zajęcia odbywają się w grupie 3- 6-osobowej, mają formę warsztatów. Dzieci uczą się poprzez zabawę, gry, odgrywanie scenek, pantomimę. Przeznaczone są zarówno dla dzieci z trudnościami w społecznym funkcjonowaniu wynikającym z dysfunkcji (deficyty SI, zachowania autystyczne, zespół Aspergera, nadpobudliwość itp), jak i tych, których problemy wiążą się z określoną sytuacją życiową ( pójście do przedszkola, szkoły, rozwód rodziców, przeżywanie jakiejś straty).